اصول اخلاقی انتشار مقاله

افراد فعال در نشریه (سردبیر مجله، اعضای هیأت تحریریه، مدیرداخلی، ویراستار و کارشناس) می‌بایست قوانین و منشور اخلاقی  نشریه را قبول کرده و در آن به توافق رسیده باشند.

منشور اخلاقی در COPE، راهنمای نویسندگان و عوامل فعال در نشریات است. (https://publicationethics.org/files/Persian%20%281%29.pdf)

 

 تصمیم‌گیری‌های نشر و چاپ

قوانین حق تکثیر و اقتباس از سایر آثار ادبی می‌بایست توسط نشریه رعایت شده و حق افراد در هنگام انتشار محفوظ باشد.

  
تصمیم‌گیری منصفانه درباره مقالات

تصمیم‌گیری درباره مقالات در هر مرحله باید بدون توجه به نژاد، جنسیت ، گرایش جنسی ، باورهای مذهبی ، قومی، شهروندی و یا فلسفه سیاسی نویسندگان، انجام شود.
  
محرمانه‌بودن اطلاعات

اطلاعات شخصی نویسندگان مقالات برای تمامی افرادی که به  آن دسترسی دارند مانند سردبیر، اعضای هیأت تحریریه، مدیر داخلی و سایر عوامل فعال مانند داوران، مشاوران، ویراستار، کارشناس و ناشر امانتدار، می‌بایست کاملاً محرمانه بوده و در هر زمانی از آن محافظت شود.

 

رعایت منافع اشخاص

امکان استفاده از نتایج تحقیقات سایرین می‌بایست با ارجاع دهی و اجازه کتبی و صریح از نویسنده انجام شود.


وظایف داوران

1- کمک به تصمیم‌گیری هیأت تحریریه

داوران در بررسی کیفی، محتوایی و علمی مقالات می‌بایست به سردبیر نشریه یاری رسانده و یا از طریق ارتباط اعضای هیأت تحریریه با نویسنده محترم به بهبود و ارتقاء کیفی و محتوایی مقالات کمک کنند.

  
2- سرعت عمل

داوران انتخاب شده می‌بایست بعد از بررسی اولیه، بلافاصله سردبیر نشریه را در جریان نتیجه قرار دهند که شامل:

عدم داوری مقاله به دلیل عدم ارتباط موضوعی مقاله با حوزه تخصصی داور و یا کمبود وقت.

داوری همراه با تأخیر به دلیل مشغله کاری و یا عدم دسترسی به امکانات کافی.

  

 3-  محرمانه بودن اطلاعات

کلیه اطلاعات موجود در مقالات می‌بایست برای داور محرمانه تلقی شده و در حفظ آن بکوشد.

  
4- داوری با ارائه مستندات و استدلال‌های علمی و شفاف

داوری مقالات می‌بایست بر اساس مستندات علمی و استدلال کافی باشد؛ به صورت واضح و روشن بیان شود و این مدارک به نشریات و نویسندگان ارائه گردد و از اعلام نظر سلیقه‌ای، شخصی، نژادی و مذهبی در داوری مقالات خودداری شود.

  
5-  توجه به منابع استفاده‌شده در مقاله

 توجه به منابع استفاده‌شده در مقاله از دیگر وظایف داوران است. کلیه تحقیقات، موضوعات و نقل‌قول‌هایی که در مقاله استفاده شده، می‌بایست با ارجاع‌دهی کامل در کتابنامه همراه باشد.


6- عدم داوری مقالات با مقاصد شخصی

داوران می‌بایست مقالاتی که منافع اشخاص، موسسات و شرکت‌های خاصی را تأمین می‌نماید یا روابط شخصی در آن مشاهده می‌شود را نباید برای داوری قبول کنند.

 

وظایف نویسندگان

1- ارائه مقالات علمی و استاندارد

نویسندگان می‌بایست مقالات را به صورت علمی و منسجم، مطابق استاندارد نشریات آماده نمایند. روش به کار رفته در مقاله باید بادقت و به صورت عینی انجام گرفته، داده‌ها به صورت صحیح گزارش شوند و از طریق ارجاع‌دهی کامل، حقوق سایر اشخاص در مقاله رعایت شود. از ابراز موضوعات حساس و غیراخلاقی، سلیقه‌ای، شخصی، نژادی و مذهبی و اطلاعات جعلی و نادرست و یا ترجمه  آثار دیگران بدون ذکر عنوان در مقاله خودداری شود.

  
2- ارائه داده‌های خام در صورت نیاز

 از نویسنده  خواسته شود در صورت نیاز داده‌های خام، مصاحبه‌ها، پرسشنامه‌ها و سایر ابزار به کار رفته در تحقیق را ارائه کند. دسترسی عمومی به این اطلاعات (سازگار با بیانیه ALPSP –STM) به بهبود کار مقالات کمک می‌نماید.

  
3- اصالت مقاله ارائه شده

مقالات ارائه شده توسط نویسندگان می‌بایست کار خود نویسنده ارائه کننده مقاله بوده و هرگونه استفاده از تحقیقات سایر افراد با ذکر منبع در مقاله آورده شود.

  
4- عدم انتشارهمزمان یک مقاله و یا مقاله پذیرش و چاپ شده

  ارائه همزمان یک مقاله به چند نشریه و یا مقالات منتشر شده و یا پذیرش شده به سایر نشریات خلاف قوانین است.

  
5- ذکر ارجاع‌دهی مناسب

ارجاع‌دهی شامل ذکر کلیه کتب، نشریات، پایگاه‌های اینترنتی و سایر تحقیقات اشخاص در کتابنامه است.

  
ذکر فرد مسئول و همکاران در مقاله و دقت در عدم وجود اسامی غیرمرتبط

فرد مسئول مقاله کسی است که در تهیه، آماده‌سازی، طراحی و اجرای مقاله سهم عمده را به عهده داشته و سایر نویسندگان نیز به عنوان همکار در مقاله ذکر می‌شوند و نویسنده اصلی مقاله می‌بایست نسبت به وجود نام و اطلاعات تمامی نویسندگان و عدم وجود نامی غیر از نویسندگان مقاله اطمینان حاصل کند. همچنین اسامی کلیه نویسندگان مقاله را مطالعه و نسبت به ارائه آن به توافق رسیده باشند.

  
اطلاع‌رسانی در خصوص وجود خطرات احتمالی برای انسان ها یا سایر موجودات زنده

هرگونه خطراتی که به واسطه تحقیق هر نویسنده، متوجه انسان ها و یا سایر موجود می شود، می بایست به وضوح در مقاله ذکر شده باشد.


ذکر پشتیبان‌های مالی

نویسندگان می‌بایست کلیه پشتیبان‌های مالی مقاله خود را نیز معرفی نمایند.  

  
  اعلام وجود خطاهای اساسی در مقالات

نویسنده در هر زمانی که متوجه هرگونه خطا و بی‌دقتی در مقاله خود شود نشریه را در جریان آن قرار داده، نسبت به اصلاح آن اقدام و یا مقاله را بازپس گیرد.

 

برخی موارد کلی 

1.‌ مقاله ارسال شده نباید پیش از این، در هیچ‌یک از نشریه‌های داخلی یا خارجی چاپ شده باشد یا همزمان به نشریه دیگری ارسال شود. در صورت پذیرش نهایی، مقاله نباید در جای دیگری چاپ شود.

2.‌ مسئولیت حفظ حقوق دیگر مؤلفان، بر عهده نویسنده رابط است و با او تماس گرفته یا مکاتبه خواهد شد.‌ فصلنامه، مسئولیتی در قبال دعاوی بین نویسندگان و نیز نویسندگان و سایر مراجع ندارد.‌

4.‌ در مقاله‌های برگرفته از پایان‌نامه‌ها یا طرح‌های پژوهشی دانشگاه‌ها و سازمان‌ها، ذکر تاریخ انجام پژوهش، نام استادان راهنما و مشاور، دانشگاه یا سازمان مربوط و منابع مالی و اعتباری طرح پژوهشی ضروری است.‌

5.‌ مسئولیت علمی مقاله بر عهده نویسنده یا نویسندگان آن است و دیدگاه‌های نویسندگان مقالات لزوماً دیدگاه فصلنامه نیست.‌

6. تهیه مقاله باید عاری از هرگونه عمل غیر اخلاقی شامل جعل داده، تحریف واقعیت، سرقت علمی و ... باشد.