تحلیلی بر ضوابط، آثار و کارآمدی نفع قابل بیمه در نظام حقوقی ایران

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق نفت و گاز، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران (نویسندۀ مسئول)

2 دانشیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران

10.22056/jir.2018.75145.2006

چکیده

در نظام حقوقی ایران، نفع قابل بیمه یکی از شرایط اساسی صحت قرارداد بیمه است که نوشتگان قابل توجهی در خصوص آن وجود ندارد؛ به همین دلیل این مقاله که با رویکرد تطبیقی، به رشتۀ تحریر درآمده است، در حد امکان کوشیده است تا الزامات قانونی ناظر به نفع قابل بیمه را بررسی و ضمن آن به سنجش کارآمدی همین الزامات نیز اقدام کند. از این رو، از یک‌ سو ضوابط احراز نفع قابل بیمه در بیمه‌های اشخاص و از سوی‌ دیگر مفهوم نفع قابل بیمه در بیمه‌های خسارت مورد بررسی قرار گرفته است؛ همچنین با توجه به ارتباط نفع قابل بیمه و نظم عمومی، ضمانت اجرای فقدان نفع قابل بیمه با نظر به مواد 12 و 23 قانون بیمۀ ‌ایران مورد بحث قرار گرفته است. علاوه‌ بر اینها با توجه به فلسفۀ تقنین نفع قابل بیمه، کارآمدی این دکترین در کاهش ریسک مخاطرۀ اخلاقی مورد اشاره قرار گرفته است. در پایان از اهم نتایج این پژوهش، می‌توان به مطلوبیت اجتماعی معیار رضایت بیمه‌شده در بیمه‌های عمر، اسقاط‌پذیری نفع قابل بیمه در بیمه‌های مسئولیت و عدم کارآمدی کافی دکترین نفع قابل بیمه در مواجهۀ با ریسک مخاطرۀ اخلاقی اشاره کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of the Criteria, Effects, and Efficiency of Insurable Interest in Iran’s Legal System

نویسندگان [English]

  • hossein sobhi 1
  • Mahmood Bagheri 2
1 student/faculty of law and political science at university of Tehran
2 Faculty member/Private and Islamic law department in faculty of law and political science at University of Tehran
چکیده [English]

In Iran’s legal system, insurable interest is a basic requirement of a valid insurance contract in which there is no considerable literature about it. Therefore, the present investigation considers the legal requirements of insurable interest with a comparative approach and also proceeds to assess these requirements. Thus, on the one hand, the obtaining rule of insurable interest in personal insurances and, on the other, the meaning of insurable interest in indemnity insurances have been studied. Also, due to the relationship between insurable interest and public policy and according to the articles (12) and (23) of Iran’s insurance law, the performance guarantee of lack of insurable interest has been discussed. Furthermore, by the legislative philosophy of insurable interest, the efficiency of this doctrine in reducing the risk of moral hazard has been mentioned. In the end, social desirability as the criterion consent of insured for life insurance, the scrapping insurable interest in liability insurances and insufficient efficacy of the insurable interest doctrine against the moral hazard risk are cited as the most important conclusions of this study.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Good Faith
  • Consent of insured
  • Bad faith
  • Moral Hazard
  • Public Policy