بررسی عوامل مؤثر در پیاده‌سازی بیمه اسلامی (تکافل) در سطح بیمه میهن

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار ‌گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران (نویسنده مسؤل).

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی بین‌الملل، ‌دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، ‌ایران.

3 دانشجوی دکترای بازاریابی، ‌دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، ‌ایران.

10.22056/jir.2020.161553.2435

چکیده

هدف: بیمه تکافل، گونه‌ای بیمه­ای برای جبران خسارت‌های ناشی از حوادث و تکمیل نظام بانکی بدون بهره است که ‌این پژوهش با هدف شناسایی عوامل مؤثر در پیاده‌سازی آن در سطح بیمه میهن انجام شده است.
روش‌شناسی: این پژوهش از لحاظ روش توصیفی- اکتشافی بود که ‌به شیوه ‌دلفی و مصاحبه با  خبرگان ‌انجام پذیرفت. نمونه آماری شامل 30 نفر از کارشناسان و خبرگان امور بیمه‌ای شرکت بیمه میهن بود که به روش ‌گلوله برفی انتخاب ‌و این فرایند تا رسیدن به اشباع نظری محقق ادامه یافت و مجموعاً 30 مصاحبه صورت گرفت. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق ساخته بود که با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و مصاحبه با خبرگان تهیه شد. روایی پرسشنامه با استفاده از نرخ سازگاری مورد تایید قرار گرفت. جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از روش دلفی و طی سه مرحله انجام شد. در تحلیل داده‌ها از روش‌های آمار توصیفی و روش استنباطی دلفی استفاده شد که ‌تحلیل‌های توصیفی با نرم افزار اس پی اس اس ‌نسخه 22 و ‌تحلیل‌های استنباطی با نرم افزار میک مک نسخه 6 انجام شد.
یافته‌ها: نتایج ‌نشان داد از دید خبرگان امور بیمه ‌چهار مؤلفه بهای تمام شده (هزینه) ارائه خدمات بیمه‌ای، قوانین و دستورالعمل‌های ابلاغی، تحقیقات آماری و شفافیت اطلاعات ارائه شده در پیاده‌سازی بیمه تکافل در سطح بیمه میهن بیشترین اهمیت را دارند که ‌مؤلفه بهای تمام شده ‌بیشترین اثر مستقیم را داشته است.
نتیجه‌گیری: ‌عوامل مستخرج در استقرار نظام تکافل در سطح بیمه میهن ‌می‌توانند نقش مؤثری داشته باشند‌ ‌‌و به کاهش ریسک و آزمایش و خطا کمک نمایند. 
 
طبقه‌بندی موضوعی.O31, O32, N25, G22 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the effective factors in implementing Islamic insurance (Takaful) in Mihan insurance company

نویسندگان [English]

  • firouze hajialiakbari 1
  • elham zaban daan 2
  • farimah jafarli 3
1 Assistant Professor, Department of Management, Isalamic Azad Uneversity, Zanjan Branch, Iran, (Corresponding Author).
2 M.A in International Business, Isalamic Azad Uneversity, Zanjan Branch, Iran.
3 Ph.D Student in Marketing, Isalamic Azad Uneversity, Zanjan Branch, Iran.
چکیده [English]

Objective: The main purpose of this study is to identify the factors affecting the implementation of Islamic insurance (Takaful) at the level of homeland insurance. Takaful is a type of insurance to compensate for damages caused by accidents and compeleting interest-free banking system. Takaful Insurance is strengthening its position in the region gradually and increasingly.
Methodology: This descriptive-exploratory research was conducted using Delphi and interviews with experts. The statistical population of this study includes 30 experts and insurance experts from Mihan Insurance Company. The snowball sampling method was used and continued to the researcher's theoretical saturation. Thirty interviews were conducted using a researcher-made questionnaire. The validity of the questionnaire was confirmed using the adjustment rate. Data were collected using the Delphi method in three steps. Descriptive statistics and Delphi inferential methods were used for data analysis. The SPSS software version 22 was used in descriptive analysis and Mick Mac software version 6 was used in inferential analysis.
Findings: After the researcher extracted the required data, the final model was extracted by analyzing the data.
Conclusion: Four factors of insurance services’cost, rules and instructions, statistical research and transparency of provided information are the most important in implementing Takaful insurance at the level of homeland insurance from the perspective of experts. The cost component had the most direct effect among these factors. Suggestions are also presented based on the research results.
 
JEL Classification: G22, O31, O32, N25:

کلیدواژه‌ها [English]

  • Common Insurance
  • Takaful Insurance
  • Islamic Insurance
آقامهدوی، اصغر.، اسمعیلی گیوی، حمیدرضا و کاکاوند، مجتبی. (1388). بررسی الگوهای بیمه اسلامی (تکافل) مبتنی بر مضاربه از نظر سازوکارهای عملیاتی و فقهی (فقه امامیه).‌ جستارهای اقتصادی، 6(12): 148-121.
عسگری، محمدمهدی و اسمعیلی گیوی، حمیدرضا. (1392). مقایسه کارایی بیمه اسلامی و بیمه متعارف، با فرایند تحلیل سلسله مراتبی‌(AHP).‌ اندیشهمدیریتراهبردی، 7(1): 228-‌‌213.
عسگری، محمدمهدی و اسمعیلی گیوی، حمیدرضا. (1392). تحلیل نظری ساختار بیمه‌های عمر در نظام تکافل و بیمه‌های متعارف.‌ اقتصاد اسلامی، 8(32): 91-63.
‌پیغامی، عادل.‌ (1388). مباحثی در مرزهای دانش اقتصاد اسلامی. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع)، چاپ اول.
توحیدی‌نیا، ابوالقاسم و سیفلو، سجاد. (1387). تکافل و اهمیت توسعه آن در صنعت بیمه کشور. نخستین کنفرانس ملی بررسی فضای کسب‌و‌کار صنعت بیمه کشور، دانشگاه تهران: 12 آبان­ماه.
‌ربانی، طاها. (1391). روش تحلیل ساختاری، ابزاری برای شناخت و تحلیل متغیرهای موثر بر آینده موضوعات شهری. مجموعه مقالات نخستین همایش ملی آینده‌پژوهی، تهران، 29 آذرماه.
رشیدی، رامین. (1387). تکافل (بیمه اسلامی)، یک چارچوب نوین اقتصادی. ‌تازه‌های جهان بیمه، 118 و 119: 48-41.
‌سراج‌زاده، سید محمدجواد. (1388). تحلیل نظری مقایسه‌ای بیمه متعارف و تکافل. پایان‌نامه کارشناسى ارشد رشته معارف و اقتصاد اسلامی، دانشگاه امام صادق (ع).
کریمی، سیدمحمد.، عبدالملکی، حجت الله.، رستم‌پور، قاسم و ولدان، احسان. (1395). بررسی الگوی مطلوب تکافل در فقه شیعه. دهمین کنگره پیشگامان پیشرفت، تهران، 18 آذرماه.
عباسچیان، ابوالفضل.، حمیدی، غفور.، رسولی، حمید و خلجی، سمیرا. (1398). مروری بر مبانی بیمه تکافل. مجله اقتصادی،  3 و 4: 153-125.‌
‌محمدی‌مهر، محمدحسن. (1385). بررسی تطبیقی نظام بیمه و تأمین اجتماعی با نظام تکافلی اسلام. پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق(ع).
معصوم بالله، مهد. (1389). تکافل کاربردی و بیمه ‌مدرن: قوانین و اصول کاربردی. ترجمه ‌سیدمحسن روحانی. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع)، چاپ اول.
‌ناطق گلستان، احمد.، غیورباغبانی، سیدمرتضی و مرادی، محسن. (1390). امکان‌سنجی بکارگیری الگوهای عملیاتی نظام بیمه تکافل در مؤسسات بیمه‌ای ایران با توجه به موازین فقه امامیه. نهمین کنفرانس بین‌المللی مدیریت، تهران، 28 آذرماه.
 
Ahmad Manjoo, F. (2005). Securitization: An important recipe for Islamic Banks – A survey. Review of Islamic Economics‌, ‌9(1): 53-74.
‌Ahmad, S. (2009). Islamic banking, finance & insurance: A global overview. Gombak, Kuala Lumpur: A.S. Noordeen.
Ahmed Salman, S., Rashid, H. M. & Hassan, R. (2017). Awareness and knowledge of insurance and Takaful in India: A survey on Indian insurance policy holders. Man In India, 97(11): 127-140.
Akhtar, M. H. (2018). Performance analysis of Takaful and conventional insurance companies in Saudi Arabia. Benchmarking: An International Journal, 25(2): 677-695.
‌Akhtar, vahid. (2008). Potential of Takaful in Pakistan: Operational and transformational paradigm, Dissertation of Ph.D., Pakistan.
Akhter, W., Pappas, V. & Khan, S. U. (2017). A comparison of Islamic and conventional insurance demand: Worldwide evidence during the Global Financial Crisis. Research in International Business and Finance, 42(C):1401-1412.
‌Brugnoni, A. G., Gonulal, S. O., Zainal Abidin, M. K., Ismail, M. H., Odierno, S. & Patel, S. (2012). Takaful and mutual insurance: Alternative approaches to managing risks. The World Bank, Washington.
‌Guendouz, A.‌ & Ouassaf, S. (2018). Determinants of Saudi Takaful insurance companies profitability. Academy of Accounting and Financial Studies Journal, 22(5): 1-24.
‌Khan, I., Abdul Rahman, N.N.B., Zulkifli Bin Mohd Yusoff, M.Y.‌, Mohd Nor, M.R. & Bin Noordin, K. (2018). ‌A narrative on Islamic insurance in Bangladesh: Problems and prospects. International Journal of Ethics and Systems, 34(2): 186-199.
‌Mahmood,  N.  R. (1991).  Takaful:  The  Islamic  system  of  mutual  insurance:  The Malaysian experience. Arab Law Quarterly, 6(3): 280-296.
Wan Daud, W. N., Abd Rahim, M., & Zainol, F. A. & Ismail, A. G. (2018). ‌Leader's qualities and organisational performance: a case of Malaysian Takaful operator‌. ‌International Journal of Business Performance Management, 19 (2): 189-208.